Wanneer een cliënt van Aukje, agoog en zorgregisseur, overlijdt en familie geen gedenkteken wil plaatsen, besluit ze in actie te komen. “Iedereen verdient een waardig afscheid en dat betekent voor mij ook een grafteken met naam en geboortedatum erop.” Ze benadert dagbesteding Hout van GGzE en uiteindelijk wordt daar door de deelnemers iets moois gemaakt.
“Ik was haar persoonlijk begeleider en we hadden echt een band opgebouwd”, vertelt Aukje. “Kaat* was iemand die schopte, sloeg en spuugde; kon tegen mij opmerkingen maken als: “Wat heb jij een dikke kont, zeg”. Ze probeerde het zorgteam van zich af te duwen maar wij prikten door dat afweermechanisme heen en zagen een fragiel iemand die vooral liefde nodig had. Dat gaven wij haar. Ze had een bepaalde charme waardoor iedereen haar eigenlijk wel in het hart sloot.”
Bewust afscheid
Wanneer iemand overlijdt op de ouderenafdeling van Aukje, komt er een geestelijk verzorger langs en wordt er een herdenking georganiseerd. De naam wordt op een steen geschreven en in de kapel gelegd, er worden kaarsjes aangestoken en herinneringen opgehaald. Het is belangrijk voor alle betrokkenen op de afdeling om goed afscheid te kunnen nemen; zeker wanneer het niet mogelijk is om de uitvaart bij te wonen. “Wij zijn de laatste die voor deze mensen gezorgd hebben en willen met zorg en aandacht afscheid nemen”, aldus Aukje.
Veel meegemaakt
Het behoud van eigen autonomie is belangrijk in onze zorgrelaties met cliënten. Aukje: “Wij moeten niet zomaar bepalen wat iemand nodig heeft maar de cliënt dit zelf laten uitspreken. Kaat kon soms helemaal tekeergaan maar dan ging ik erbij zitten tot ze gekalmeerd was en konden we echt een gesprek met elkaar voeren.” Vaak is er geen contact meer met familieleden en geen sociaal netwerk dat naar ze omkijkt. Wanneer iemand overlijdt, kan het daarom voorkomen dat er weinig aandacht gaat naar het regelen van de uitvaart; iets wat Aukje raakt. “Cliënten hebben vaak veel meegemaakt en zijn buitengesloten. Maar ze zijn mens en ik wil dat iedereen zich gezien en gewaardeerd voelt. Tot op het allerlaatst.” Wanneer een cliënt wordt opgenomen wordt inmiddels goed gekeken of iemand een uitvaartverzekering heeft en worden wensen voor de laatste levensfase en afscheid in kaart gebracht. Zo kunnen nabestaanden en/of het zorgteam, iemand het afscheid bieden die ze verdient.
Inmiddels is het gedenkteken af en geplaatst. “Kaat was echt een icoon op de afdeling; ze bracht heel veel kleur en wordt nog steeds gemist.”
*Kaat is een gefingeerde naam vanwege privacy